De drie monopolievergunningen voor TOTO Winkel, krasloten en Lotto mogen blijven bestaan. Dat heeft de Raad van State op 16 september 2026 bepaald. Daarmee komt een einde aan een juridische strijd over de vraag of Nederlandse Loterij deze kansspelen als enige mag aanbieden.
De uitspraak is goed nieuws voor Nederlandse Loterij. Het staatsbedrijf kan zijn bekende kansspelen blijven aanbieden, terwijl concurrenten voorlopig geen eigen vergunning krijgen voor deze specifieke landgebonden kansspelen. De Raad van State vernietigt daarmee een eerdere uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant, die juist twijfels had geplaatst bij het Nederlandse monopoliestelsel.
In Nederland is het aanbieden van bepaalde kansspelen aan een vergunning gebonden. Voor drie landgebonden kansspelen geldt een zogenoemd eenvergunningstelsel. Dat betekent dat er per kansspel één vergunninghouder is aangewezen.
De drie vergunningen zijn in handen van Lotto B.V., onderdeel van Nederlandse Loterij. Het gaat om:
Hoewel de vergunningen op naam staan van Lotto B.V., worden de kansspelen onder verschillende merknamen aangeboden. TOTO Winkel is dus niet een zelfstandige vergunninghouder, maar valt onder de vergunning van Lotto B.V.
De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt toezicht op de kansspelmarkt en verleent de vergunningen. De huidige vergunningen lopen af op 31 december 2026. Op 11 september 2026 maakte de toezichthouder bekend dat Lotto B.V. opnieuw drie monopolievergunningen had gekregen, voor de duur van vijf jaar. Daarmee zou het bedrijf vanaf 1 januari 2027 kunnen doorgaan met het aanbieden van de kansspelen.
De nieuwe vergunningen werden alvast verleend, omdat de bestaande vergunningen bijna afliepen. Tegelijkertijd liep er nog een hoger beroep over de rechtmatigheid van het monopoliestelsel. De Ksa wilde voorkomen dat er een onderbreking zou ontstaan in het legale aanbod.
De juridische discussie begon bij JVH Gaming & Entertainment, het moederbedrijf van onder meer Jack’s Casino. Het bedrijf wilde ook fysieke sportweddenschappen en instantloterijen aanbieden en vroeg daarvoor in 2022 vergunningen aan bij de Kansspelautoriteit.
De aanvragen werden afgewezen. De Ksa verwees daarbij naar de bestaande monopolievergunningen van Lotto B.V. JVH was het daar niet mee eens en stapte naar de rechter.
Volgens JVH was het niet langer te rechtvaardigen dat één partij als enige fysieke sportweddenschappen en krasloten mocht aanbieden, terwijl er voor online kansspelen wel meerdere vergunninghouders zijn. Sinds de invoering van de Wet Kansspelen op afstand in 2021 kunnen meerdere bedrijven een vergunning krijgen voor het aanbieden van online kansspelen.
Daarmee kwam een belangrijk juridisch begrip op tafel: horizontale consistentie. Dat betekent in deze zaak dat het Nederlandse kansspelbeleid op een samenhangende manier moet worden toegepast op vergelijkbare kansspelen.
De rechtbank Oost-Brabant gaf JVH in 2024 gelijk. Volgens de rechtbank was het Nederlandse kansspelbeleid niet langer horizontaal consistent. De Ksa moest de vergunningsaanvragen daarom opnieuw beoordelen.
Die uitspraak betekende echter niet direct dat het monopolie verdween. De Kansspelautoriteit en Lotto B.V. gingen in hoger beroep bij de Raad van State.
Op 16 september 2026 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan. De hoger beroepen van de Kansspelautoriteit en Lotto B.V. zijn gegrond verklaard. De eerdere uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant is daarmee vernietigd.
De Raad van State oordeelt dat het eenvergunningstelsel voor de drie landgebonden kansspelen wel degelijk gerechtvaardigd kan zijn. Volgens de hoogste bestuursrechter zijn er wezenlijke verschillen tussen fysieke en online kansspelen. Die verschillen maken het mogelijk om de twee soorten kansspelen op een andere manier te reguleren.
Bij fysieke kansspelen moeten spelers bijvoorbeeld naar een winkel om een weddenschap af te sluiten of een prijs te innen. Online kansspelen zijn daarentegen de hele dag toegankelijk. Ook het speltempo verschilt. Bij fysieke sportweddenschappen is live inzetten niet mogelijk.
Daarnaast wijst de Raad van State op de bescherming van spelers. Maatregelen zoals aansluiting op Cruks en de controledatabank zijn bij fysieke verkooppunten moeilijker toe te passen. Volgens de toezichthouder zou dit het aanbieden van fysieke kansspelen duurder en omslachtiger maken. Daardoor zou het legale aanbod mogelijk minder aantrekkelijk worden en kunnen illegale aanbieders meer ruimte krijgen.
De Raad van State acht deze argumenten voldoende om het verschil tussen de land gebonden en online kansspelmarkt te rechtvaardigen.
Door de uitspraak mogen de monopolievergunningen van Lotto B.V. blijven bestaan. De Kansspelautoriteit hoeft de vergunningsaanvragen van JVH Gaming niet opnieuw te beoordelen.
Voor Nederlandse Loterij betekent dit dat het bedrijf zijn kansspelen onder de bestaande vergunningen kan blijven aanbieden. De nieuwe vergunningen, die op 11 september voor vijf jaar zijn verleend, kunnen daarmee in stand blijven.
Voor andere aanbieders betekent de uitspraak dat er voorlopig geen ruimte komt om naast Lotto B.V. eigen vergunningen aan te vragen voor deze drie landgebonden kansspelen. De Raad van State heeft immers geoordeeld dat het eenvergunningstelsel gerechtvaardigd is.
De uitspraak gaat specifiek over de monopolievergunningen voor lottospelen, instantloterijen en landgebonden sportweddenschappen. Het is dus geen algemene uitspraak over alle kansspelen of over het online kansspelaanbod in Nederland.
Nederlandse Loterij heeft laten weten tevreden te zijn met het oordeel van de Raad van State. Volgens het staatsbedrijf kan het huidige vergunningstelsel ervoor zorgen dat de kansspelen op een veilige en verantwoorde manier worden georganiseerd en dat spelers goed worden beschermd.
Ook de Kansspelautoriteit kan zich vinden in de uitspraak. De toezichthouder geeft aan dat de Raad van State met het oordeel de eerder ingenomen standpunten van de Ksa heeft bevestigd.
Voor Nederlandse Loterij is de uitspraak daarmee een belangrijke bevestiging van de bestaande positie op de Nederlandse markt. TOTO Winkel, krasloten en Lotto blijven voorlopig onder één vergunninghouder vallen.
Geef jouw mening op het Onetime Forum. Vindt je dat JVH toegang zou moeten krijgen tot deze markten?
Foto boven het artikel via Raad van State
geplaatst in 
