Dromen van overwinteren met een Spaans ONCE-lot op zak

Wat is de ONCE-loterij eigenlijk?

ONCE staat voor Organización Nacional de Ciegos Españoles: de Spaanse nationale organisatie van blinden. De organisatie werd opgericht op 13 december 1938. De eerste trekking vond plaats op 8 mei 1939.

De gedachte achter de lotenverkoop was om blinde mensen een inkomen te bieden. Vanuit die oorsprong groeide ONCE uit tot een organisatie die zich inzet voor zelfstandigheid en maatschappelijke deelname van mensen met een beperking.

De opbrengsten ondersteunen onder meer onderwijs, begeleiding, toegankelijke informatie, blindengeleidehonden en kansen op werk. Achter zo’n klein lot op straat gaat dus een behoorlijk grote organisatie schuil.

Waar gaat het geld van de loten naartoe?

In 2025 verkocht ONCE in Spanje voor maar liefst €2,927 miljard aan loterijproducten, een stijging van ongeveer 3,4% ten opzichte van 2024. Volgens het jaarverslag over 2025 van Grupo Social ONCE wordt iedere €100 aan loterijverkopen als volgt besteed:

• €56,80 gaat terug naar spelers in de vorm van prijzen.
• €32,10 gaat naar salarissen van verkopers en andere medewerkers en naar organisatiekosten.
• €11,10 gaat rechtstreeks naar sociale ondersteuning van mensen die blind zijn of een andere beperking hebben.

Die sociale besteding helpt bijvoorbeeld bij onderwijs, toegankelijkheid en zelfstandigheid. Daarnaast heeft de lotenverkoop zelf maatschappelijke waarde: de eigen ONCE-verkopers zijn mensen met een beperking die hiermee een betaalde baan hebben.

Dat vind ik het mooie aan dit systeem. Achter dat kleine lot dat ik in Nerja op straat kocht, zit een organisatie die mensen aan werk helpt en ondersteuning biedt. Tegelijk gaat niet het volledige aankoopbedrag naar het goede doel: ook de prijzen en de organisatie worden ervan betaald.

Hoe groot is de kans op een prijs?

Natuurlijk wilde ik ook weten hoe groot de winkansen werkelijk zijn. Want dromen gaat vanzelf, maar de rekensom hoort er bij Onetime ook bij.

De genoemde prijzen zijn voor eventuele belastingen. De kansen zijn berekend uit de officiële spelopzet en prijzentabellen.

Voor de hoofdprijs moeten zowel de vijf cijfers als de serie kloppen. Er zijn 100.000 mogelijke nummers, met 50 series bij het daglot en 135 series bij de Cuponazo. Die 19% kans op een uitbetaling verdient wel wat uitleg. Daar valt namelijk ook het terugkrijgen van je inzet onder. Het betekent dus niet dat je met ongeveer één op de vijf loten winst maakt. Bij 81% volgt helemaal geen uitbetaling.

Bron: eigen berekening op basis van de officiële prijzentabellen en aantallen nummers en series van ONCE: Cupón Diario en Cuponazo.

Spanje is een echt loterijland

Spanje voelt voor mij echt als een loterijland. Denk alleen al aan de kerstloterij en de beroemde hoofdprijs El Gordo. Die valt overigens onder de Spaanse staatsloterij, niet onder ONCE.

Het zijn verschillende organisaties, maar beide laten zien hoe vertrouwd loten in het Spaanse leven zijn. Je komt ze tegen terwijl je boodschappen doet, door een winkelstraat wandelt of onderweg bent naar een terras.

Dat maakt de verleiding ook zo eenvoudig. Je was helemaal niet van plan om mee te spelen, maar een paar minuten later zit er toch een lot in je zak. Ik merkte in Nerja hoe snel dat gaat.