Den Haag wil opnieuw hard ingrijpen in de online gokmarkt. ChristenUnie en SP presenteren strengere regels, hogere boetes en een bijna totaalverbod op reclame. Maar terwijl het legale aanbod al onder druk staat door belasting en restricties, groeit het risico dat spelers juist uitwijken naar buitenlandse, illegale casino’s die meer waarde bieden voor hun geld. Hoe houd je bescherming en aantrekkelijk spel in balans?
De nieuwste restricties voor het online casino liggen net vers in het schap, maar de politiek in Den Haag wil opnieuw hard ingrijpen in de online gokmarkt. Op 12 maart presenteerden Mirjam Bikker en Sarah Dobbe een initiatiefwet om de regels rond online gokken verder aan te scherpen.
Het wetsvoorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer, maar als het wordt goedgekeurd, worden de touwtjes net even wat strakker aangetrokken. Volgens de dames heeft de overheid te lang weggekeken en is het tijd voor een harde aanpak. “Kuch, nog harder?”
Maar is nóg strengere regelgeving wel de oplossing? Bij Onetime zien we ook een andere kant van het verhaal. Ja, bescherming van spelers is belangrijk. Maar ondertussen staat het legale aanbod al zwaar onder druk door regels en belastingen, terwijl het illegale aanbod juist op volle kracht de Nederlandse speler probeert binnen te hengelen, en met geluk..
Het is nog wachten op de laatste cijfers, maar het zal ons niet verbazen als er in het eerste kwartaal van dit jaar meer geld is gegaan naar het illegale aanbod, dan naar de in Nederland legale online casino’s.
In dit artikel bekijken we het nieuwe wetsvoorstel, wat er precies gaat veranderen, en waarom de discussie rondom online gokken een stukje complexer is dan het lijkt.
De initiatiefwet van ChristenUnie en SP is bedoeld om de negatieve gevolgen van de legalisering van online gokken in 2021 aan te pakken. Sinds de invoering van de Wet Kansspelen op Afstand is het mogelijk voor aanbieders om met een vergunning van de Kansspelautoriteit legaal online casino’s aan te bieden in Nederland.
Volgens de initiatiefnemers heeft dat echter ook een schaduwkant.
Uit cijfers van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum en de Kansspelautoriteit blijkt dat er sinds de legalisering ongeveer 450.000 nieuwe gokkers zijn bijgekomen in Nederland. Daarnaast laat het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem al jaren een stijgende lijn zien in het aantal mensen dat hulp zoekt voor gokproblemen.
Bikker wijst erop dat online gokken inmiddels overal aanwezig is.
“De gokkast zit nu letterlijk in je broekzak.”
Volgens haar is dat precies de reden waarom strengere regels nodig zijn.
De initiatiefwet bevat een aantal stevige voorstellen om de goksector verder aan banden te leggen. Het zijn vooral verscherpingen van bestaande regels.
Een van de grootste veranderingen is het verhogen van het boetemaximum.
Op dit moment ligt de maximale omzetgerelateerde boete nog rond de 10% van de omzet.
Volgens de initiatiefnemers zijn de huidige boetes simpelweg niet afschrikwekkend genoeg.
Een recent voorbeeld is de enorme boete voor het illegale casino Qbet. De Kansspelautoriteit legde daar een recordboete van ruim €24 miljoen op, maar volgens voorzitter Michel Groothuizen was dat simpelweg het maximale bedrag dat de huidige wet toestaat.
Een belangrijk onderdeel van het voorstel is dat illegale goksites sneller offline gehaald moeten kunnen worden. Op dit moment kan het maanden duren voordat een illegale aanbieder echt wordt aangepakt. In die tijd kunnen exploitanten vaak gewoon doorgaan door:
En dat is precies waar het volgens veel experts misgaat.
Hier zijn wij bij Onetime overigens volledig voorstander van. Illegale casino’s die zich actief richten op Nederlandse spelers moeten hard aangepakt worden. Veel spelers weten namelijk niet eens of ze op een legaal of illegaal platform spelen.
Ook willen CU en SP een categorisch reclameverbod voor online kansspelen. Volgens hun voorstel zou er alleen nog een zeer beperkte vorm van reclame toegestaan zijn. Die reclame mag uitsluitend bedoeld zijn om spelers te informeren over het legale aanbod.
De vergelijking wordt gemaakt met tabaksreclame, die in Nederland ook vrijwel volledig verboden is.
Ook het uitsluitingsregister Cruks moet volgens de initiatiefwet worden aangepast.
De belangrijkste verandering:
Het idee daarachter is dat mensen met gokproblemen zo langer beschermd blijven tegen zichzelf.
Hoewel de intentie van de wet begrijpelijk is en wij met sommige punten eens zijn, roept het voorstel ook veel vragen op.
Toen online gokken in 2021 werd gelegaliseerd, was het doel namelijk om spelers te kanaliseren naar legale aanbieders.
Met andere woorden: spelers zouden wegblijven bij schimmige buitenlandse casino’s en in plaats daarvan kiezen voor veilige, gecontroleerde platforms met een Nederlandse vergunning.
In de praktijk lijkt dat maar deels te gebeuren.
Ja, het aantal online gokkers is gegroeid, want ook natuurlijk logisch is. Maar tegelijkertijd zien we ook dat veel spelers nog steeds (of opnieuw) hun weg vinden naar illegale casino’s.
En dat is geen toeval.
Bij Onetime zien we al een stukje een ontwikkeling die steeds duidelijker wordt: het legale casino-aanbod in Nederland voelt voor sommige spelers minder aantrekkelijk dan een paar jaar geleden. Een belangrijke reden daarvoor is de stijgende kansspelbelasting. Die hogere belasting zorgt ervoor dat legale online casino’s minder financiële ruimte hebben, en dat werkt door in het aanbod dat spelers zien.
Zo bieden sommige gokkasten tegenwoordig een lagere RTP (Return to Player) dan voorheen, waardoor spelers gemiddeld minder terugkrijgen op de lange termijn. Ook zijn bonussen en promoties minder royaal geworden. Free spins, cashback-acties en stortingsbonussen bestaan nog wel, maar vaak in beperktere vorm.
Daarnaast zijn er meer beschermende maatregelen ingevoerd, zoals stortingslimieten, strengere controles, het verbod op bonus-buys en het uitschakelen van autospins. Veel van deze regels zijn logisch en bedoeld om spelers te beschermen, maar ze maken het spel voor sommige spelers ook minder vrij.
Wanneer spelers vervolgens zien dat buitenlandse, en dus illegale, casino’s hogere RTP’s, grotere bonussen en minder restricties bieden, kan dat verleidelijk zijn. En zo ontstaat het risico dat spelers uiteindelijk toch hun weg vinden naar het illegale aanbod.
Dat betekent overigens niet dat alles maar vrijgelaten moet worden. Absoluut niet.
Bij Onetime vinden we dat legale aanbieders hun zorgplicht serieus moeten nemen. Dat betekent onder andere:
Ook zijn we het er volledig mee eens dat illegale casino’s die actief reclame maken in Nederland hard aangepakt moeten worden.
Want op dit moment gebeurt het nog te vaak dat nieuwe spelers via advertenties of social media bij een illegale goksite terechtkomen, zonder dat ze doorhebben dat die helemaal geen Nederlandse vergunning heeft.
We roepen het vaker, en we blijven het roepen. De discussie over online gokken draait uiteindelijk om één belangrijke vraag:
Hoe bescherm je spelers zonder het legale aanbod kapot te reguleren?
Als regels en belastingen te streng worden, ontstaat er een paradox. Het legale aanbod wordt minder aantrekkelijk, terwijl het illegale aanbod juist meer ruimte krijgt.
En dat is precies het tegenovergestelde van wat de wetgever ooit wilde bereiken.
De komende maanden zal blijken of de initiatiefwet van CU en SP voldoende steun krijgt in de Tweede Kamer.
Eén ding is in ieder geval zeker: de discussie over online gokken in Nederland is nog lang niet voorbij.
En zolang de balans tussen bescherming, vrijheid en realisme niet goed wordt gevonden, blijft de strijd tussen legaal en illegaal aanbod een gokspel dat nooit echt stopt.
Denk jij ook dat er strengere regels en wetten nodig zijn voor (online) kansspelen in Nederland? Of zou jij een andere aanpak hebben? Laat het ons weten!